چهارمین ادیب لاتین تیتوس ماسیوس پلاوتوس است. وی همچنین اولین ادیب رمی است که تنها در یک زمینه ادبی، یعنی کمدی، به خلق آثار پرداخته است. پلاوتوس توانست با ترکیب کمدی جدید یونانی و عناصر بومی به فارسی های (کمدی های سبک) ایتالیک جذابی دست یابد.
از زندگی او اطلاعات دقیقی در دست نیست. تنها در همین حد می دانیم که وی در 259 یا 251 قبل از میلاد در امبریا واقع در ایتالیای مرکزی و به روایتی در سارسینا در رومانی متولد شد و در حدود 184 ق. م در رم درگذشت. وی در رم به عنوان هنرپیشه ای موفق و نجاری کارآمد به کار مشغول شد، اما بعدها ثروتش را در تجارت از دست داد. پس از آن در یک آسیاب زندگی و از راه حرکت سنگ آسیاب امرار معاش می کرد. در این زمان بود که نوشتن کمدی را آغاز کرد، که تنها یک سوم از آثار کمدی اولیه وی باقی مانده است. از میان کمدی هایی که در این دوره برای پرداخت بدهی هایش نوشت، «شکم گنده» و «برده» بود که در واقع تصویری از بدبختی های خود پلاوتوس هستند. این آثار برای او این فرصت را پیش اورد تا در عرصه تئاتر نیز به مدت 40 سال و بدون توجه به مسائل سیاسی به نوشتن نمایشنامه های کمدی بپردازد. بیشتر کمدی های پلاوتوس در زمان جنگ دوم کارتاژی نوشته شده است. وی در این آثار به طور کامل هنر خود که آمیخته از گرمای خلاقیت و خستگی ناپذیری است را نشان می دهد. به طوری که می توان گفت نوشتن برای او بیشتر یک زندگی است، تا حرفه.
سیسرون در کتاب De Senectute درباره پلاوتوس می نویسد: «احتمالا پلاوتوس کمدی نیرنگ باز (Pseudolus) را در اواخر عمر یعنی در 191 ق.م نوشته است. نام کامل پلاوتوس، تیتوس ماسیوس پلاوتوس می باشد، اما به نظر می رسد تیتوس و ماسیوس اسامی مستعار باشند. ماسیوس در حقیقت از کلمه «ماسک» مشتق شده و پلاوتوس نیز به معنی «زنجیرپا»، «گوش های دراز» و «آویز» است.
بنابراین، پلاوتوس در طی فعالیت های هنرپیشگی خود از نام های هنری زیادی استفاده کرده است. به علاوه سیسرون در کتاب Brutus تاریخ درگذشت وی را 184 ق.م عنوان کرده است.
ادامه مطلب
سومین نویسنده رم باستان کوئینتوس انیوس (Quintus Ennius) است. این شاعر آثار بسیاری در زمینه های کمدی، تراژدی، نمایشنامه تاریخی، قطعات هجایی و حماسه پدید آورده است. در واقع انیوس نخستین ادیب کامل در جهان غرب و پدر شعر لاتینی به شمار می رود. وی در شهری در منطقه میان رودان (بین النهرین) که تحت سلطه یونان بود، در سال 239 ق.م متولد شد و به دلیل اینکه به سه زبان لاتین، یونانی و اوسکی مسلط بود ، لقب سه قلب (Tria Cordia) را دریافت کرده بود.
این سرباز ـ شاعر در جنگ دوم کارتاژی در 204 ق.م شرکت کرد و در ساردنیا که به کمک رم شتافته بود، به جنگ پرداخت. در آنجا بود که با "کاتن منتقد" ملاقات کرد و هم او بود که انیوس را با مفاهیم فرهنگی آشنا و او را با فکر اینکه شاید این شاعر بتواند در سطح ملی بدرخشد به رم راهنمایی کرد.
انیوس پس از عزیمت به رم با «سیپیو از آفریقا» که یکی از مروجین دایره سیپیو (حلقه سیپیو) است، تماس گرفت. این ارتباط موجب شد که خیلی زود در پست های عالی فرهنگی رم منصوب شود. به طوری که پس از آشنایی با سیپیو، وی رییس مجمع همکاری نویسندگان و بازیگران شد. این مجمع را که لیویوس آندرونیکوس بنیان گذاشته بود، از 207 ق.م تبدیل به یکی از مهمترین مجامع رسمی در زندگی مذهی و ادبی رمی شده بود. انیوس در 186 ق.م با پیروی از مارکوس فولویوس نوبیلوروس ( Marcus Fulvius Nobiliorus) در مقابل اتولی جنگید و او را در فتح آمبراجا (Ambragia) یاری کرد و با استفاده از شیوه های داستانی یونانی به روایت و ستودن این پیروزی پرداخت.
در 184 ق.م کوئینتوس فولویوس (Quintus Fulvius)، پسر نوبیلیوروس، مجمع پزارو (Pesaro) را تاسیس کرد و از طریق پدر با انیوس آشنا شد. پس از آن انیوس با عرق ملی و غروری وصف ناشدنی کتاب «ما رمی ها اینجا در مقابل رودینی ها بسیج شده ایم (Nos Summus Romani qui Famusante Rudini) را به رشته تحریر درآورد. انیوس کوئینتوس در آخرین بخش زندگی خود، سرانجام کتاب آنالس (Annales) را به پایان رساند و در فقر و پیری ولی در آرامش درگذشت.
ادامه مطلب