پنجمین ادیب لاتینی که همانند پلاوتوس تنها در زمینه کمدی فعالیت می کرد، پوبلیوس ترنس آفروس نام دارد. درباره زندگی ترنس یک بیوگرافی منسوب به اسوتونیوس (Svetonius) در دست است. اسوتونیوس در این اثر علاوه بر بیان زندگی ترنس، تفسیرهایی نیز درباره کمدی های وی نوشته است. براساس این بیوگرافی، پوبلیوس ترنس آفروس در دوره ای بین پایان جنگ دوم کارتاژی (201 ق.م) و آغاز جنگ سوم کارتاژی (149 ق.م) زندگی می کرده است. در واقع وی حدود 185 ق.م یا 195 ق.م در کارتاژ متولد و در 159 ق.م در بازگشت از سفر یونان به رم در دریا غرق شد و به روایتی در اثر بیماری درگذشت.
ترنس که در کارتاژ به بردگی سناتور ترنس لوکانوس (Terence lucanus) درآمده بود. همراه وی به رم رفت. در آنجا سناتور لوکانوس به دلیل زیبایی و نبوغ پوبلیوس او را آزاد کرد. پس از آن با سیپیوامیلیانوس (Scipione Emilianus) و گایوس لوسیلیوس (Gaius Lucilius) دوست شد و در رکاب سیپیو که اولین مطرح کننده ایده آل «هومانیتاس» (Humanitas) به معنی «انسان مداری» بود، قرار گرفت و سخنگوی او شد. به مرور پرستیژ حرفه ای و موقعیتی که پدر واقعی کمدی لاتین داشت، وی را از دیگر معاصرانش به خصوص از دیگر ادیبان جدا کرد، به همین دلیل در آن زمان شایعات و بدگویی های بسیاری درباره او گفته می شد، از جمله این افتراها این بود که او را متهم به سرقت ادبی و حتی به عاریت گرفتن نام حامی اش، سناتور ترنس لوکانوس می کردند.
علت این بدگویی ها، استفاده ترنس از کمپوزیسیون کمدی ها برای به تصویر کشیدن مردمان و فرهنگ زمان خود بود. در واقع او با فعالیت های منحصر به فردی که در استفاده از فن بیان و تاریخ نگاری در کمدی انجام می داد، شناخته می شد. به همین منظور وی در مقدمه آخرین کمدی خود، با عنوان «برادران» از خود در برابر این اتهامات دفاع می کند. ترنس پس از ناکامی های ناگواری که در رم داشت، تصمیم گرفت برای شناخت بیشتر کمدی هلنی و اقتباس و ترجمه از آثار یونانی به این کشور سفر کند و سرانجام در 160 ق.م رم را به مقصد یونان و آسیای صغیر ترک کرد، اما در حین بازگشت به سبب غرق کشتی درگذشت. هرچند درباره مرگ ترنس دو روایت باقی مانده است: اول آنکه وی در حادثه غرق کشتی در گذشت و دوم آنکه در اثر این اتفاق ترنس به خاطر از دست دادن اسباب سفر خود که شامل کمدی های زیادی می شد که از آثار مناندر ترجمه کرده بود، از ناراحتی بیمار شد و در 159 ق.م دار فانی را وداع گفت.
ادامه مطلب
